Prawo do naprawy w Polsce: co zmieni ustawa w 2026 roku
Sejm rozpatrzy projekt ustawy o prawie do naprawy sprzętu. Dowiedz się, jakie zmiany czekają konsumentów, jakie urządzenia będą objęte, i co zyska twoja…
Polska czeka na zmianę w podejściu do naprawy sprzętu elektronicznego i gospodarstwa domowego. Projekt nowelizacji ustawy o prawach konsumenta, który wdrażać będzie unijną dyrektywę Right to Repair, znajduje się w zaawansowanym stadium przygotowań i ma trafić do Sejmu w drugiej połowie czwartego kwartału 2026 roku.
Kiedy wejdzie w życie prawo do naprawy w Polsce?
Projekt ustawy przechodzi obecnie przez procedury rządowe. Komitet do Spraw Europejskich otrzymał go w drugiej połowie sierpnia, a rząd planuje przyjąć ostateczną wersję w czwartym kwartale 2026 roku. Oznacza to, że dyskusja sejmowa odbędzie się w drugiej połowie tego okresu. Proces legislacyjny w Polsce trwa zwykle kilka miesięcy, więc wejście przepisów w życie może nastąpić dopiero w 2027 roku lub później, w zależności od tempa prac parlamentarnych.
Przed przekazaniem do Sejmu projekt przeszedł już konsultacje społeczne. Zebrano około 130 uwag od zainteresowanych stron, w tym około 50 od wojewódzkich inspektoratów Inspekcji Handlowej. Swoje stanowisko wyraziło również pięć ministerstw, co świadczy o znaczeniu tego zagadnienia dla różnych sektorów gospodarki.
Co zmieni się dla konsumentów?
Nowa ustawa wprowadzi szereg obowiązków dla producentów i sprzedawców. Przede wszystkim producent będzie musiał naprawiać sprzęt na żądanie konsumenta, o ile naprawa będzie technicznie możliwa. To oznacza koniec sytuacji, w której producent może odmówić naprawy bez uzasadnienia.
Ponadto producenci będą zobowiązani podawać orientacyjne opłaty za typowe naprawy. Dzięki temu konsumenci będą wiedzieć z góry, ile mogą kosztować najczęstsze usługi naprawcze, co ułatwi podejmowanie decyzji o wyborze naprawy zamiast zakupu nowego produktu.
Sprzedawca będzie mieć możliwość wymiany produktu na towar odnowiony, ale tylko za zgodą konsumenta. To ważne zabezpieczenie dla kupujących, którzy nie chcą otrzymać produktu z drugiej ręki bez swojej zgody.
Która gwarancja się wydłuży?
Jeśli zdecydujesz się na naprawę sprzętu zamiast jego wymiany, gwarancja produktu wydłuży się automatycznie o 12 miesięcy. To zachęta do wyboru naprawy i przedłużenia życia urządzenia, zamiast jego wymiany na nowe.
Jakie urządzenia będą objęte nową ustawą?
Przepisy będą dotyczyć szerokiej gamy produktów, które są powszechnie używane w gospodarstwach domowych i biznesie:
| Kategoria | Urządzenia |
|---|---|
| Urządzenia kuchenne | Pralki, zmywarki, suszarki |
| Sprzęt gospodarstwa domowego | Odkurzacze, urządzenia chłodnicze |
| Elektronika konsumencka | Telefony, wyświetlacze |
| Sprzęt profesjonalny | Serwery, spawarki |
| Pojazdy elektryczne | Rowery elektryczne, skutery elektryczne |
Tak szeroki zakres oznacza, że większość sprzętu, którym posługujemy się na co dzień, będzie chroniona nowymi przepisami.
Jakie kary grożą za naruszenie ustawy?
Aby zapewnić egzekwowanie nowych przepisów, ustawa przewiduje sankcje finansowe. Pierwsze naruszenie obowiązków wynikających z prawa do naprawy będzie karane grzywną do 20 tys. zł. Jeśli producent lub sprzedawca ponownie naruszy przepisy, kara wzrośnie do 40 tys. zł. Te kwoty powinny stanowić wystarczającą motywację dla przedsiębiorców do przestrzegania nowych reguł.
Co to oznacza dla polskiego rynku?
Polska rocznie wytwarza około pół miliona ton elektrośmieci. To ogromny problem ekologiczny i gospodarczy jednocześnie. Prawo do naprawy ma bezpośrednio zmniejszyć tę liczbę, zachęcając konsumentów do naprawy zamiast wyrzucenia i zakupu nowego sprzętu.
Dla konsumentów oznacza to wymierne oszczędności. Zamiast wydawać kilkaset lub kilka tysięcy złotych na nowy produkt, będą mogli naprawić istniejący za ułamek tej ceny. Dla producentów to zmiana modelu biznesowego — zamiast zachęcać do wymiany produktów, będą musieli inwestować w części zamienne i serwis naprawczy.
Polska, jako członek Unii Europejskiej, wdrażając tę dyrektywę, przyłącza się do globalnego trendu zmniejszania marnotrawstwa i promowania gospodarki bardziej zrównoważonej. Przepisy będą również wyrównywać warunki konkurencji na europejskim rynku, ponieważ wszystkie kraje członkowskie będą musiały zastosować podobne standardy.
Na podstawie: Kobieceinspiracje.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.