Recykling łopat turbin wiatrowych: trzy nowe podejścia CRRC, ECOWINd i Plaswire

Recykling łopat turbin wiatrowych polega na odzyskiwaniu surowców z kompozytowych elementów, które kończą żywotność, i staje się jednym z kluczowych wyzwań energetyki odnawialnej. Trzy nowe podejścia – projekty CRRC, ECOWINd i Plaswire – pokazują, że branża szuka rozwiązań już na etapie projektowania łopat, a nie dopiero przy ich utylizacji.

Dlaczego wycofywanie łopat staje się problemem?

Łopaty turbin wiatrowych wykonane z tworzyw kompozytowych są trwałe i lekkie, ale po zakończeniu pracy trudno je rozdzielić na składniki. Dlatego same deklaracje o „zielonej” energii nie wystarczają, jeśli ich elementy trafiają na składowisko. Skala problemu rośnie wraz z wymianą starszych instalacji.

Szacunki branżowe dla samych Chin mówią o wycofaniu ponad 30 000 turbin do 2030 roku, o mocy około 44,73 GW i masie odpadów wynoszącej 947 900 ton. To liczby, które tłumaczą, dlaczego producenci i naukowcy inwestują w technologie odzysku.

Jak działa łopata CRRC z recyklingowalną żywicą?

Chiński producent CRRC zaprezentował 110-metrową łopatę wykonaną z żywicy, którą można poddać recyklingowi. Produkcja została zakończona w Sheyang w prowincji Jiangsu, a informację o projekcie ogłoszono 24.09.2026.

Kluczem jest żywica typu debondable, w której wiązania chemiczne można odwracalnie rozerwać, dzięki czemu elementy dają się rozdzielić bez niszczenia włókien. Według producenta odzysk kluczowych surowców przekracza 95 procent. CRRC deklaruje też zgodność z wymaganiami dla dużych turbin morskich. Warto jednak pamiętać, że dane są podawane przez producenta, a skład chemiczny żywicy i rodzaj włókien nie zostały ujawnione.

W 2025 roku firma zapowiedziała ponadto łopatę TMT82 z recyklingowalnej żywicy termoutwardzalnej oraz mobilny system przetwarzania wycofanych łopat.

Czym różni się podejście ECOWINd?

ECOWINd to projekt Uniwersytetu Twente, opisany 26.10.2026. Zakłada modułową konstrukcję: łopatę z wymienną końcówką, wykonaną z recyklingowalnego termoplastu. Oznacza to, że w razie uszkodzenia lub zużycia można wymienić jedynie fragment, a nie całość.

Projekt łączy także system sterowania z LiDAR, który przewiduje napływający wiatr, oraz ma na celu lekkie morskie turbiny o mocy 15 MW i większej. Partnerami są We4Ce Engineering, 2-B Energy Holding i Suzlon. Prototypy przechodzą badania laboratoryjne, a turbina o mocy 6 MW testowana jest w Eemshaven. Dr Huseyin Ozdemir z Uniwersytetu Twente bada wpływ erozji krawędzi natarcia, czyli problemu, który skraca żywotność łopat. Wcześniejsze analizy szacowały oszczędności na poziomie 20 procent w materiałach turbiny i 15 procent w wieży. Projekt finansują UE, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego oraz program dla wschodniej Holandii.

Plaswire: zakład recyklingu w Szkocji

Plaswire z Lurgan w Irlandii Północnej zawarł memorandum z portem Inverness. Strony rozważają wspólnie wybór lokalizacji zakładu recyklingu łopat w Szkocji. Port w ciągu 15 lat obsłużył setki komponentów farm wiatrowych, co wskazuje na jego doświadczenie w logistyce tego typu ładunków.

Firma opracowała produkt RX Polymer, który ma zastępować drewno, beton i tworzywa. Plaswire otrzymało 50 mln GBP w 2024 roku w ramach pierwszej rundy programu Supply Chain Accelerator, finansowanego przez The Crown Estate. Prezes firmy Andrew Billingsley wskazuje, że wymiana pierwszych generacji turbin lądowych napędza rynek. Nie podano jeszcze mocy przerobowej, wielkości inwestycji ani harmonogramu.

Porównanie trzech projektów

Projekt	Podmiot	Kluczowe rozwiązanie	Parametr / dane	Status
CRRC	CRRC	Łopata 110 m z recyklingowalną żywicą	Odzysk powyżej 95 proc. (wg producenta)	Produkcja zakończona w Sheyang
ECOWINd	Uniwersytet Twente i partnerzy	Modułowa łopata z wymienną końcówką z termoplastu	Cel: turbiny 15 MW i większe	Prototypy, turbina 6 MW w Eemshaven
Plaswire	Plaswire (Lurgan)	Produkt RX Polymer, zakład w Szkocji	50 mln GBP (2024)	Memorandum z portem Inverness

Co to oznacza dla czytelnika i rynku polskiego?

Trzy projekty różnią się etapem: CRRC ma gotową produkcję, ECOWINd jest na etapie prototypów, a Plaswire dopiero planuje zakład. Najbliższa przyszłość przyniesie więc raczej stopniową zmianę niż natychmiastowy przełom. Dla inwestorów i samorządów najważniejsze jest pytanie o przejrzystość danych. Odzysk 95 procent podany przez producenta wymaga niezależnej weryfikacji, a brak ujawnionej chemii żywicy utrudnia ocenę jej rzeczywistej recyklingowalności.

Dla polskiego rynku wniosek jest prosty: wraz z rozwojem farm wiatrowych rośnie ilość łopat do utylizacji, a decyzje o ich wymianie powinny uwzględniać, co stanie się z nimi po zakończeniu pracy. Orientacyjnie, przy założeniu kursu 1 GBP ≈ 5 zł, 50 mln GBP to około 250 mln zł. Taka kwota pokazuje, jak poważnie traktowany jest temat odzysku kompozytów w Europie.