Nowa linia sortownicza FCC w Zabrzu: trzy separatory optyczne

Nowa linia sortownicza z trzema separatorami optycznymi w zakładzie FCC w Zabrzu ma poprawić odzysk surowców i jakość paliwa alternatywnego produkowanego z odpadów. To jedna z najbardziej konkretnych inwestycji w polskiej gospodarce odpadami ostatnich lat, bo dotyczy samego sedna sortowania: tego, jak maszyna rozpoznaje materiał i oddziela go od reszty.

Jak działa nowa linia sortownicza w Zabrzu?

Linia została zaprojektowana tak, by przetwarzać zarówno odpady zmieszane, jak i te z selektywnej zbiórki. Jej rdzeniem są trzy separatory optyczne, które pracują w różnych zadaniach.

Dwa z nich wydzielają tworzywa sztuczne, papier oraz wybrane frakcje, które później trafiają do dalszego odzysku. Trzeci odpowiada za usuwanie odpadów zawierających chlor. Taki podział ma znaczenie praktyczne: materiały z chlorem utrudniają recykling i obniżają jakość paliwa alternatywnego, dlatego ich wyłapanie na wcześniejszym etapie zwiększa wartość pozostałej części strumienia.

Separatory rozpoznają materiał dzięki spektroskopii NIR oraz czujnikom VIS. Gdy urządzenie zidentyfikuje odpowiedni element, impuls sprężonego powietrza wyrzuca go na właściwy przenośnik. Ustawienia sorterów można zmieniać w zależności od rodzaju odpadów, co pozwala dostosować pracę linii do bieżącego składu wsadu.

Kto dostarczył i zbudował linię?

Inwestorem jest FCC Śląsk. Wykonawcą i integratorem została firma HUT Technika, a technologię separacji dostarczyła firma TOMRA. Zakres prac obejmował linię sortowniczą, przenośniki, automatykę i kompresorownię, a także podesty, dojścia serwisowe, instalację elektryczną oraz zabezpieczenia przeciwpożarowe.

Kiedy powstawała i kiedy ruszy na pełnych obrotach?

Prace projektowe i przygotowawcze rozpoczęto już w 2025 roku. Dostawy i montaż przypadły na 2026 rok, a rozruch wraz z dostrajaniem ustawień zaplanowano na sierpień i wrzesień 2026 roku.

Dlaczego w zakładzie zmienia się skład odpadów?

Na skład odpadów wpływa przede wszystkim system kaucyjny. Część butelek PET i puszek wraca do sklepów przez automaty, zanim trafi do śmieci. W efekcie strumień kierowany do zakładu zmienia się, a sortownia musi nadążać za nowym wsadem. Elastyczne ustawienia separatorów są w tym kontekście kluczowe.

Na zmiany reaguje też otoczenie prawne. Rozporządzenie PPWR Unii Europejskiej dotyczy wprost branży opakowaniowej i zwiększa znaczenie jakości odzysku. Firma FCC podkreśla, że wysoki poziom recyklingu wymaga zarówno nowoczesnych maszyn, jak i dobrej segregacji przez mieszkańców.

Co to oznacza dla mieszkańców?

Nowa linia sama nie rozwiąże problemu niedokładnej segregacji. Separatory radzą sobie z dużą częścią odpadów, ale im czystszy materiał trafia do zakładu, tym większa część z niego zostanie odzyskana. Warto więc pamiętać o kilku prostych zasadach: wrzucać do odpowiednich pojemników opakowania opróżnione z resztek, nie wrzucać odpadów zawierających chlor do zwykłych pojemników oraz korzystać z automatów kaucyjnych, gdy są dostępne w pobliżu. System kaucyjny wchodzi także na osiedla, więc zmiany w sposobie oddawania butelek i puszek mogą dotyczyć coraz większej liczby mieszkańców.