Odpady tekstylne i grzyby: polski pomysł na materiały budowlane

Myco Renew to polski startup, który przetwarza odpady tekstylne przy użyciu grzybów i wytwarza z nich materiały budowlane, takie jak izolacja, elementy dźwiękochłonne i kompozyty typu ekocegły.

Ile odpadów tekstylnych powstaje w Europie?

Według danych z 2025 roku, przytaczanych przez Bankier.pl i Portal Samorządowy (za BCG), w Europie powstaje około 15,2 mln ton odpadów tekstylnych. Zebranych i posortowanych zostaje natomiast około 1,5 mln ton. Różnica oznacza, że znaczna część ubrań i tkanin trafia poza zorganizowany system zbiórki.

Globalnie, według Bankier.pl, skala problemu sięga około 92 mln ton rocznie. Portal Samorządowy przypisuje tę liczbę samemu Myco Renew, co warto mieć na uwadze przy ocenie źródła tej wartości.

Dlaczego tekstylia rzadko wracają do obiegu?

Obie relacje wskazują, że recykling tekstyliów na nowe tekstylia nie przekracza jednego procenta. To właśnie ta luka sprawia, że rozwiązania spoza przemysłu odzieżowego zyskują na znaczeniu.

Kontekst jest równie istotny. Według Bankier.pl Europejczycy kupują około 95 sztuk odzieży rocznie na osobę, co oznacza wzrost o 12 proc. w porównaniu z 2019 rokiem. Tempo konsumpcji rośnie szybciej niż zdolność systemów do przetwarzania ubrań, które wychodzą z użytku.

Jak działa technologia Myco Renew?

Metoda firmy opiera się na biologicznym przetwarzaniu odpadów konsorcjami grzybów. Według Portalu Samorządowego technologia obejmuje także poliester, który pozostaje w kompozycie, a cały materiał kierowany jest do budownictwa.

Tomasz Mierzwa, CEO Myco Renew, tłumaczy w rozmowie z PAP, że grzyby rozkładają barwniki, a pozostałości tkanin razem z grzybnią i dodatkami mineralnymi służą do wytwarzania materiałów budowlanych. Ten opis oddaje sedno koncepcji: odpad nie jest spalany ani składowany, lecz staje się surowcem.

Bioreaktor, z którego korzysta firma, przetwarza około 15 kg tekstyliów w jednym cyklu. To skala laboratoryjno-pilotażowa, dlatego plany zakładają stopniowe zwiększanie możliwości do poziomu ton.

Co jest potrzebne, aby technologia wyszła poza laboratorium?

Obie relacje wskazują na te same warunki: dalsze finansowanie i certyfikację produktów. Bez nich trudno o wdrożenie na rynku budowlanym, który wymaga potwierdzenia parametrów użytkowych.

Badania podstawowe prowadzi prof. Katarzyna Turnau. Projekt wspiera program „Platformy startowe dla nowych pomysłów”, finansowany z FEPW, a koordynatorem jest PARP.

Jakie zagrożenia wiążą się z odzieżą w obiegu wtórnym?

Odzież przekazywana dalej nie zawsze trafia do ponownego użycia. Bankier.pl, powołując się na audyt Greenpeace w Akrze w Ghanie z początku października, podaje, że część używanej odzieży jest zbyt niskiej jakości, by mogła zostać sprzedana.

Portal Samorządowy wskazuje z kolei na badanie hiszpańskiego dziennika El País z lutego 2025 roku. Dziennikarze umieścili 15 lokalizatorów w ubraniach z kontenerów i śledzili je przez 11 miesięcy. Według tej relacji część odzieży skończyła na nielegalnych wysypiskach w Afryce.

Kwestia bezpieczeństwa chemicznego także ma znaczenie. Według danych EEA z 2025 roku w unijnym systemie szybkiego ostrzegania zgłoszono 72 alerty chemiczne dotyczące odzieży, z czego 72 proc. dotyczyło zdrowia ludzi. Badanie REACH4Textiles, przeprowadzone na zlecenie Komisji Europejskiej, wykazało natomiast, że 16 proc. przebadanych produktów nie spełniało unijnych wymogów chemicznych.

Dane	Wartość	Źródło
Odpady tekstylne w Europie (2025)	ok. 15,2 mln ton	Bankier.pl, Portal Samorządowy (BCG)
Zebrane i posortowane odpady (2025)	ok. 1,5 mln ton	Bankier.pl, Portal Samorządowy (BCG)
Recykling tekstyliów na tekstylia	poniżej 1 proc.	Bankier.pl, Portal Samorządowy (BCG)
Zakupy odzieży w Europie	ok. 95 szt. rocznie na osobę (+12% vs 2019)	Bankier.pl, Portal Samorządowy
Odpady tekstylne globalnie	ok. 92 mln ton rocznie	Bankier.pl; Portal Samorządowy przypisuje to Myco Renew
Pojemność bioreaktora w cyklu	ok. 15 kg	Bankier.pl, Portal Samorządowy
Alerty chemiczne w UE (EEA, 2025)	72, w tym 72 proc. dotyczących zdrowia	Bankier.pl, Portal Samorządowy
Produkty niezgodne z wymogami (REACH4Textiles)	16 proc.	Bankier.pl, Portal Samorządowy

Co to oznacza dla Ciebie?

Dla przeciętnego konsumenta najważniejszy wniosek jest prosty: oddanie zużytej odzieży do kontenera nie gwarantuje, że ubranie zostanie ponownie użyte lub przetworzone. Część trafia na rynki o niskich wymaganiach jakościowych, a część na składowiska, co pokazują opisane wyżej badania.

Warto więc zastanowić się, zanim kupisz kolejną sztukę, i sprawdzić, czy da się naprawić lub przekazać ubranie w sposób kontrolowany. Projekty takie jak Myco Renew pokazują, że odpady tekstylne mogą mieć drugie życie poza modą, ale ich skalowanie zależy od finansowania i certyfikacji. Do czasu, gdy te rozwiązania wejdą na rynek, najskuteczniejsze pozostaje ograniczenie ilości nowych zakupów.