Prawo do naprawy sprzętu: co zmieni się w Polsce od 2026 roku

Unijne przepisy o prawie do naprawy sprzętu elektronicznego i gospodarstwa domowego zmienią relacje między producentami a konsumentami w Polsce. Dyrektywa UE 2024/1799 wejdzie w życie 1 sierpnia 2026 roku, a polski rząd musi dostosować krajowe prawo do tego terminu.

Kiedy Polska wdroży nowe przepisy?

Polska ma obowiązek wdrożenia dyrektywy do 31 lipca 2026 roku. Proces legislacyjny już się rozpoczął — konsultacje publiczne projektu ustawy zaplanowano na przełom maja i czerwca 2026 roku, a Rada Ministrów ma przyjąć projekt w trzecim kwartale 2026 roku. To oznacza, że ostatnie miesiące przed wejściem przepisów w życie będą intensywne dla branży i administracji.

Jakie prawa zyskują konsumenci?

Nowe przepisy dają konsumentom prawo do naprawy zamiast wymiany urządzenia. Jeśli wybierzesz naprawę w ramach gwarancji, producent jest zobowiązany wydłużyć rękojmię o co najmniej 12 miesięcy od daty ukończenia naprawy. To znaczące ułatwienie — dotychczas konsumenci często byli zmuszani do akceptacji wymiany całego urządzenia zamiast naprawy.

Ważna zmiana dotyczy także niezależnych serwisów. Naprawa w warsztacie, który nie jest autoryzowany przez producenta, nie będzie anulować gwarancji — chyba że serwis naruszył dokumentację techniczną producenta. To otwarcie rynku usług naprawczych i zmniejszenie monopolu autoryzowanych serwisów.

Konsumenci będą również informowani o dostępności części zamiennych, cenach naprawy i terminach realizacji usług. Producent musi udostępnić informacje o tym, gdzie i jak długo można naprawiać urządzenie.

Jakie obowiązki czekają producentów?

Producenci będą zobowiązani dostarczać części zamienne oraz narzędzia niezależnym serwisem. Czas przechowywania części różni się w zależności od kategorii sprzętu:

Kategoria urządzenia	Okres przechowywania części
Pralki i zmywarki	10 lat
Ekrany i monitory	7–10 lat
Smartfony i tablety	5–7 lat

Producenci będą także zobowiązani do naprawy poza okresem gwarancji w „rozsądnej” cenie i terminie. Podczas naprawy gwarancyjnej producent może zaoferować urządzenie zastępcze lub odnowione, co ułatwi konsumentom funkcjonowanie bez sprzętu przez czas naprawy.

Jakie kary grożą za naruszenia?

Polska Inspekcja Handlowa będzie egzekwować przepisy z karami w wysokości od 500 do 20 000 złotych za pojedyncze naruszenia, lub od 1 500 do 40 000 złotych za poważniejsze przypadki. Dodatkowo Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) może nałożyć karę do 10 procent obrotu firmy za naruszenie interesów konsumentów zbiorowo. To znaczące zagrożenie finansowe dla producentów, którzy będą ignorować obowiązki.

Co to oznacza dla polskich konsumentów?

Wdrożenie dyrektywy zmieni praktykę zakupu i użytkowania sprzętu elektronicznego i gospodarstwa domowego w Polsce. Konsumenci będą mieć realną możliwość naprawy zamiast wymiany, co zmniejszy koszty i zmniejszy ilość odpadów elektronicznych trafiających na wysypiska. Dostęp do niezależnych serwisów powinien obniżyć ceny usług naprawczych, ponieważ konkurencja między autoryzowanymi a niezależnymi warsztatami wzrośnie.

Europejska platforma napraw, która ma działać od 2027 roku, ułatwi znalezienie serwisu, sprawdzenie dostępności części i porównanie cen. To narzędzie będzie szczególnie ważne dla konsumentów, którzy dotychczas mieli trudności z orientacją w ofercie serwisów.

Przepisy będą dotyczyć zarówno nowych urządzeń, jak i tych już znajdujących się na rynku. Producenci będą musieli wspierać naprawy sprzętu sprzedanego przed wejściem dyrektywy w życie, co oznacza długoterminowe zobowiązania wobec konsumentów.

Polska ma szansę stać się liderem w Europie w kwestii wspierania napraw i zmniejszania odpadów elektronicznych. Przepisy UE stwarzają fundament, ale rzeczywisty wpływ zależy od tego, jak szybko i skutecznie polska administracja wdroży przepisy oraz jak branża się do nich przygotuje.