Prawo do Naprawy 2026: co zmienia dla polskich konsumentów

Dyrektywa Unii Europejskiej 2024/1799, zwana Prawem do Naprawy, rzeczywiście zmienia zasady dotyczące naprawiania sprzętu konsumenckiego — ale nie w taki sposób, jak sugerują niektóre wpisy w mediach społecznościowych. Od 31 lipca 2026 roku producenci będą zobowiązani naprawiać wybrane urządzenia nawet po upływie gwarancji, jednak obowiązek ten ma szereg istotnych ograniczeń, a jego rzeczywiste wdrożenie w Polsce wciąż czeka na przepisy krajowe.

Czy od sierpnia 2026 roku każdy polski konsument może żądać bezpłatnej naprawy starej pralki?

Nie. Choć dyrektywa weszła w życie 30 lipca 2024 roku, państwa członkowskie miały czas do 31 lipca 2026 roku na wprowadzenie jej postanowień do własnych przepisów. Na dzień 3 sierpnia 2026 roku baza EUR-Lex wskazywała, że Polska nie wdrożyła jeszcze krajowych środków implementujących dyrektywę. To oznacza, że polscy konsumenci nie mogą jeszcze automatycznie egzekwować wszystkich nowych obowiązków bezpośrednio od producentów. Czekamy na odpowiednie ustawy i rozporządzenia.

Nawet gdy przepisy wejdą w życie, naprawa nie zawsze będzie bezpłatna. Producent będzie zobowiązany naprawić sprzęt za „rozsądną cenę” w „rozsądnym terminie” — ale to oznacza, że koszty części zamiennych, robocizny i transportu mogą być rozliczane z konsumentem. Producent ma jednak obowiązek publikować orientacyjne ceny typowych napraw na bezpłatnej stronie internetowej.

Które urządzenia będą objęte obowiązkiem naprawy?

Prawo do Naprawy nie dotyczy każdego przedmiotu w domu. Dyrektywa obejmuje tylko produkty, dla których w prawie UE określono wymagania dotyczące naprawialności. Na początkowej liście znalazły się:

• Sprzęt AGD: pralki, pralko-suszarki, zmywarki, lodówki, suszarki bębnowe
• Elektronika konsumencka: telewizory i inne wyświetlacze elektroniczne, telefony komórkowe, telefony bezprzewodowe, tablety
• Inne: odkurzacze, serwery, wybrane produkty wyposażone w baterie do lekkich środków transportu

Lista będzie rozszerzana wraz z przyjmowaniem kolejnych wymagań dotyczących ekoprojektu. Tanie urządzenia kuchenne, zabawki elektroniczne czy sprzęt bez ustalonych unijnych wymagań naprawialności nie będą objęte przepisami.

Na jak długo producent musi gwarantować dostępność części i napraw?

Okres obowiązku naprawy nie liczy się od dnia zakupu konkretnego urządzenia, lecz od momentu, w którym producent przestał wprowadzać dany model na rynek. Komisja Europejska wskazuje, że w praktyce obowiązek może trwać od 5 do 10 lat, zależnie od rodzaju produktu.

W przypadku pralek obowiązujące przepisy ekoprojektu wymagają udostępniania określonych części profesjonalnym serwisom przez co najmniej 10 lat od wprowadzenia na rynek ostatniego egzemplarza danego modelu. Dotyczy to silników, pomp, amortyzatorów, sprężyn, bębnów i łożysk. Niektóre części, takie jak drzwi, zawiasy, uszczelki czy pojemniki na detergenty, powinny być dostępne również dla użytkowników końcowych.

Aspekt	Opis
Okres obowiązku	5–10 lat od wycofania modelu z rynku (nie od daty zakupu)
Dla pralek	Minimum 10 lat dostępności części dla serwisów profesjonalnych
Części dla użytkowników	Drzwi, zawiasy, uszczelki, pojemniki na detergenty
Części dla serwisów	Silniki, pompy, amortyzatory, sprężyny, bębny, łożyska
Cena naprawy	Rozsądna cena, orientacyjne kwoty na stronie producenta

Czy producent może odmówić naprawy?

Tak, ale tylko w ściśle określonych przypadkach. Producent może odmówić naprawy, jeśli przywrócenie sprzętu do działania okaże się technicznie niemożliwe. W takiej sytuacji może zaproponować konsumentowi odnowione urządzenie, ale nie musi odtwarzać części, których nie da się już wyprodukować lub zastosować zgodnie z wymogami bezpieczeństwa.

Ograniczenia obowiązku naprawy będą zależeć między innymi od modelu urządzenia, rodzaju awarii, dostępności części i tego, czy naprawa jest technicznie możliwa.

Co zmienia się w kwestii napraw poza autoryzowanymi serwisami?

Jedną z najważniejszych zmian jest ograniczenie praktyk utrudniających naprawianie urządzeń poza autoryzowaną siecią producenta. Producenci nie mogą stosować rozwiązań sprzętowych, programowych ani zapisów umownych blokujących naprawę, chyba że przemawiają za tym uzasadnione powody — takie jak ochrona praw własności intelektualnej lub bezpieczeństwo produktu.

Niezależne serwisy będą mogły korzystać z oryginalnych, kompatybilnych, używanych lub wykonanych za pomocą druku 3D części zamiennych, o ile spełniają obowiązujące wymagania. Części i narzędzia mają być oferowane za cenę, która nie będzie faktycznie uniemożliwiała naprawy.

Co to oznacza dla polskich konsumentów?

Prawo do Naprawy to przede wszystkim zmiana mentalności — zamiast wyrzucać zepsutą pralkę lub lodówkę i kupować nową, konsument będzie miał realną możliwość naprawienia urządzenia. W praktyce oznacza to:

Dla Ciebie jako konsumenta:

• Możliwość żądania naprawy sprzętu nawet po upływie gwarancji (w określonym okresie)
• Dostęp do informacji o orientacyjnych cenach napraw
• Możliwość wyboru niezależnego serwisu bez utraty praw
• Wydłużenie okresu odpowiedzialności sprzedawcy o co najmniej 12 miesięcy, jeśli wybierzesz naprawę zamiast wymiany w okresie gwarancji

Ograniczenia:

• Naprawa nie zawsze będzie bezpłatna
• Obowiązek naprawy dotyczy tylko wybranych kategorii produktów
• Producent może odmówić, jeśli naprawa jest technicznie niemożliwa
• Polska wciąż czeka na wdrożenie przepisów w prawie krajowym

Praktyczne kroki:

• Zachowuj dokumenty zakupu i gwarancji — będą ważne przy egzekwowaniu praw
• Gdy sprzęt się zepsuje w okresie gwarancji, rozważ naprawę zamiast wymiany, aby przedłużyć okres odpowiedzialności sprzedawcy
• Szukaj informacji o orientacyjnych cenach napraw na stronach producentów
• Jeśli serwis autoryzowany zawyża ceny, rozważ niezależny serwis — producent nie może tego blokować bez uzasadnienia

Warto pamiętać, że Prawo do Naprawy nie wprowadza dożywotniej bezpłatnej gwarancji. Jeśli awaria pojawi się już po zakończeniu okresu odpowiedzialności sprzedawcy, klient może zostać obciążony kosztami. Jednak producent nie może ustalić ceny na takim poziomie, aby w praktyce zniechęcała do skorzystania z naprawy.