Prawo do naprawy w Polsce od 2026: koniec wymuszonych zakupów

Prawo do naprawy to unijny obowiązek dla producentów, który od 31 lipca 2026 roku będzie obowiązywać w Polsce i zmieni sposób, w jaki konsumenci podchodzą do zepsutego sprzętu. Zamiast być zmuszonym do kupna nowego urządzenia, będziesz mógł je naprawić — a producent będzie musiał ułatwić ci to zadanie, dostarczając części zamienne po rozsądnych cenach.

Czym jest dyrektywa UE 2024/1799 i dlaczego powstała?

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1799 o prawie do naprawy weszła w życie 30 lipca 2024 roku. Jej celem jest odpowiedź na zjawisko obserwowane przez lata: producenci projektują urządzenia w taki sposób, że psują się one tuż po zakończeniu okresu gwarancyjnego. Konsument staje wtedy przed wyborem — zapłacić wysoką cenę za naprawę, czy kupić nowy sprzęt. Dla wielu osób druga opcja wydaje się bardziej opłacalna, szczególnie gdy producent celowo utrudnia dostęp do części zamiennych i serwisów niezależnych.

Dyrektywa zmienia tę logikę biznesową. Producenci urządzeń takich jak pralki, lodówki, zmywarki czy smartfony będą zmuszeni zapewnić dostęp do części zamiennych oraz napraw po rozsądnych cenach. To oznacza, że naprawa staje się realną alternatywą dla konsumentów.

Co zmienia się dla konsumenta od lipca 2026?

Dostęp do części zamiennych

Producenci będą musieli udostępniać części zamienne — zarówno dla konsumentów, jak i dla niezależnych serwisów naprawczych. Ceny mają być “rozsądne”, choć dokładne kryteria będą określone w krajowych ustawach wdrażających dyrektywę. Polska ma czas do 31 lipca 2026 roku na wdrożenie przepisów. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował już założenia nowych regulacji, jednak projekt ustawy wciąż czeka na opublikowanie.

Przedłużona gwarancja na naprawy

Konsument, który wybierze naprawę zamiast zakupu nowego urządzenia, zyska 12-miesięczne przedłużenie gwarancji. To istotne — oznacza, że jeśli naprawa się nie powiedzie lub pojawią się nowe problemy, producent będzie odpowiedzialny przez dodatkowy rok.

Brak utraty praw gwarancyjnych za naprawy poza serwisem

Jedna z największych zmian: naprawa poza autoryzowanym serwisem nie będzie pozbawiaać konsumenta uprawnień gwarancyjnych. Dotychczas producenci mogą odbierać gwarancję, jeśli sprzęt naprawiał niezależny serwis. Prawo do naprawy to zmienia — konsument będzie mógł wybrać, gdzie chce naprawić urządzenie, bez ryzyka utraty ochrony.

Skala nieświadomości wciąż duża

Pomimo że dyrektywa weszła w życie w lipcu 2024 roku, świadomość społeczna jest niska. Zaledwie 44 procent Niemców słyszało o nowych przepisach, a w Polsce odsetek ten szacowany jest jako jeszcze niższy. To oznacza, że producenci mają jeszcze czas na przygotowanie się, ale konsumenci mogą być zaskoczeni zmianami, gdy prawo wejdzie w życie.

Aspekt	Przed prawem do naprawy	Po prawie do naprawy (od 31.07.2026)
Dostęp do części zamiennych	Ograniczony, drogi	Obowiązkowy, rozsądne ceny
Gwarancja po naprawie niezależnej	Tracona	Zachowywana
Przedłużenie gwarancji	Brak	12 miesięcy
Wybór serwisu	Wymuszony serwis autoryzowany	Dowolny serwis
Koszty naprawy	Często wyższe niż nowy sprzęt	Konkurencyjne

Co to oznacza dla konsumenta i środowiska?

Prawo do naprawy to nie tylko kwestia oszczędności dla portfela konsumenta. To również istotny krok w kierunku zmniejszenia ilości odpadów elektronicznych i AGD. Każde urządzenie, które zostanie naprawione zamiast wyrzucone, to mniej surowców trzeba wydobyć, mniej energii zużyć na produkcję, mniej odpadów trafiać na wysypiska.

Monika Pobrotyń, prezeska firmy North.pl z Koszalina zajmującej się częściami zamiennymi do AGD, podkreśla, że prawo do naprawy to dopiero pierwszy krok. Dyrektywa będzie wdrażana przez kilka lat, a konsument będzie mógł wybrać, czy chce naprawę z dłuższą gwarancją, czy jednak nowy sprzęt. To oznacza, że producenci będą mieć możliwość konkurowania na polu ceny i jakości napraw.

Ważne jest jednak, że wdrożenie dyrektywy w Polsce wciąż czeka na konkrety. Projekt ustawy implementującej przepisy nie został jeszcze opublikowany, a do lipca 2026 roku zostało mniej niż 18 miesięcy. Konsumenci powinni śledzić zmiany w legislacji, aby być przygotowani na nowe możliwości, jakie niosą ze sobą prawo do naprawy.