Kto zapłaci za recykling paneli PV? Nowe zasady w projekcie

Projekt rządowy określa zasady, według których ustala się, kto ponosi koszty recyklingu zużytych paneli fotowoltaicznych w Polsce. Najważniejsze rozróżnienie dotyczy tego, czy dany moduł zalicza się do sprzętu domowego, czy do pozostałego, oraz tego, kiedy został po raz pierwszy wprowadzony na rynek.

Kto zapłaci za recykling paneli fotowoltaicznych?

Odpowiedź zależy od kategorii sprzętu i daty wejścia modułu na rynek. Projekt wyróżnia sprzęt domowy, który może obejmować także urządzenia używane przez przedsiębiorców, jeśli nadają się do gospodarstw domowych. Dla pozostałych paneli rachunek wygląda inaczej.

Jakie kryteria decydują o podziale kosztów?

Projekt opiera rozliczenie na kilku czynnikach. Poniższa tabela zestawia je z wyjaśnieniem, jak wpływają na odpowiedzialność.

Kryterium	Znaczenie w projekcie
Data pierwszego wprowadzenia modułu na rynek	Wyznacza, kto odpowiada za koszty; nie liczy się rok uruchomienia instalacji
Kategoria sprzętu (domowy lub pozostały)	Określa, czy właściciel ponosi koszty automatycznie
Miejsce montażu	Nie przesądza o zaliczeniu do danej kategorii
1.01.2016	Początek obowiązków producenta lub importera w zakresie zbiórki i przetwarzania modułów

Warto zauważyć, że sam fakt zamontowania paneli na dachu domu lub w zakładzie nie rozstrzyga sprawy. Decydująca jest klasyfikacja urządzenia.

Czy właściciel domu zapłaci za zużyte panele?

Nie automatycznie. Według projektu właściciel sprzętu domowego nie przejmuje kosztów recyklingu tylko dlatego, że jest właścicielem instalacji. Obowiązki po stronie producenta lub importera pojawiają się od wspomnianej daty granicznej.

Co się zmienia dla firm ze starszymi instalacjami?

Przedsiębiorca, który posiada panele inne niż domowe i usuwa je bez zastąpienia tym samym rodzajem sprzętu, płaci za ich zbiórkę i przetworzenie. Inaczej wygląda sytuacja po wymianie na nowy sprzęt zastępczy. Wtedy koszty przejmuje podmiot, który wprowadza na rynek urządzenia zastępcze. Projekt dopuszcza też odmienne rozliczenie, jeśli strony zapiszą je w umowie.

Dlaczego instalacja nie jest tym samym co sprzęt?

Resort klimatu i środowiska wskazuje, że przepisy dotyczą poszczególnych urządzeń, a nie całej instalacji jako zespołu. Moduły i falownik mogą więc podlegać różnym regułom. Osobno można też rozliczać demontaż, wynajem podnośnika czy naprawę dachu.

Dlaczego przepisy o panelach są w ogóle zmieniane?

Zmiana wynika z wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 25.01.2022 roku. Trybunał zakwestionował obciążanie producentów kosztami paneli sprzedanych przed ustanowieniem takich obowiązków, uznając, że przepisów nie stosuje się wstecz. Równolegle Unia zmieniła dyrektywę o elektroodpadach, więc krajowe prawo wymaga dostosowania.

Kiedy nowe zasady zaczną obowiązywać?

Na razie to tylko projekt, który nie stanowi jeszcze prawa. Najpierw musi zostać uchwalony w Sejmie, a następnie podpisany przez prezydenta. Dopiero po ogłoszeniu ustawy przepisy o panelach wejdą w życie po upływie 14 dni.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli masz domową instalację fotowoltaiczną, nie zakładaj automatycznie, że zapłacisz za recykling zużytych modułów. Przed demontażem lub wymianą warto jednak ustalić z wykonawcą, kto odbiera sprzęt i w jakim zakresie obejmuje to cenę, ponieważ usługi towarzyszące mogą być rozliczane osobno. Firmy powinny sprawdzić, jak zakwalifikowano posiadane panele i czy w umowach uwzględniono odmienne zasady rozliczeń. Najbezpieczniej zrobić to przed wymianą, zanim podpisana zostanie umowa z wykonawcą.