Refashioned: projektanci z trzech krajów tworzą modę z recyklingu

Program Refashioned to międzynarodowa inicjatywa łącząca projektantów mody z trzech krajów — Polski, Ukrainy i Białorusi — w tworzeniu kolekcji ze 100% materiałów pochodzących z recyklingu. Trzecia edycja projektu wykazuje rosnące zainteresowanie zrównoważonym podejściem do projektowania odzieży w Europie Środkowo-Wschodniej.

Jak wygląda współpraca między krajami?

Refashioned to platforma, na której twórcy z różnych krajów pracują nad wspólnym celem — zmianą postrzegania mody jako branży generującej odpady. Uczestnikami tegorocznej edycji są projektanci, których imiona i nazwiska zostały ujawnione w oficjalnych materiałach promocyjnych programu. Mentorzy prowadzący uczestników to Karolina Sulej, Yana Bezdushna oraz Jackob Buczyński — specjaliści w dziedzinie zrównoważonego projektowania.

Współpraca obejmuje nie tylko sam proces projektowania, ale także edukację dotyczącą źródeł materiałów i możliwości pracy z tekstyliami pochodzącymi z drugiego obiegu. Takie podejście pozwala projektantom na rozwijanie umiejętności pracy z ograniczeniami materiałowymi — co jest kluczowe w kontekście transformacji branży mody.

Gdzie pochodzą materiały do kolekcji?

Materiały, z których powstają projekty, pochodzą od sortowni Wtórpol — partnera programu specjalizującego się w przetwarzaniu tekstyliów. Wtórpol sortuje dziennie 350 ton tekstyliów, co stanowi ogromny potencjał dla projektantów szukających surowców do swoich kolekcji. Sama scenografia pokazu finałowego została wykonana z materiałów z drugiego obiegu — firany do aranżacji zszyła Lena Shtyk, podkreślając spójność koncepcji od początku do końca.

Aspekt	Liczba/Wartość
Edycja programu	Trzecia
Projektów w tegorocznej edycji	Ponad 50
Ton tekstyliów sortowanych dziennie przez Wtórpol	350
Data finału	25 września
Liczba mentorów	3

Kto stoi za programem?

Za inicjatywą stoi Fundacja Kraina, założona w październiku 2022 roku przez Agatę Kozak, Karolinę Sulej, Małgorzatę Rogujską-Galińską, Svitlanę Chystiakova oraz Konrada Smoleńskiego. Fundacja nie ogranicza się wyłącznie do programu mody — od czerwca 2023 roku prowadzi również miejsce współdzielenia na warszawskiej ulicy Puławskiej 67, gdzie wspiera uchodźców z Ukrainy.

Skala wsparcia udzielonego przez Fundację jest znacząca: Centrum Pomocy Mokotów, działające pod patronatem Fundacji, udzieliło pomocy ponad 20 tysiącom uchodźców z Ukrainy, a całkowita wartość wsparcia przekroczyła milion złotych. To pokazuje, że inicjatywa ma wymiar społeczny wykraczający poza samo projektowanie mody.

Jakie wsparcie instytucjonalne otrzymuje program?

Refashioned cieszy się wsparciem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, co potwierdza uznanie dla projektu na poziomie polityki kulturalnej. Dodatkowo program wspierają Rząd Republiki Korei oraz partnerzy tacy jak IOM Poland, Bracia Sadownicy i UA Hub. Obecność ministrze kultury Marty Cienkowskiej na pokazie finałowym podkreśliła znaczenie inicjatywy dla polskiej sceny kreatywnej.

Kiedy i gdzie odbędzie się finał?

Pokaz finałowy zaplanowany jest na 25 września w Instytucie Przemysłów Kreatywnych na warszawskiej Mińskiej. To prestiżowa lokalizacja, która przyciąga uwagę mediów i branżowych ekspertów. Fundacja Kraina zaplanowała również dzień otwarty na 30 września w godzinach 17:00–20:00, podczas którego zainteresowani mogą odwiedzić miejsce współdzielenia i dowiedzieć się więcej o działalności organizacji.

Co to oznacza dla polskiej sceny mody?

Program Refashioned sygnalizuje zmianę w podejściu do projektowania w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Polska, jako gospodarz trzeciej edycji, staje się centrum dialogu na temat zrównoważonej mody. Fakt, że program łączy projektantów z krajów dotkniętych konfliktami (Ukraina) i politycznymi napięciami (Białoruś) z Polską, pokazuje, że moda może być narzędziem budowania mostów międzykulturowych.

Dla branży tekstylnej to również sygnał, że recykling nie jest marginalnym segmentem, lecz coraz bardziej legitymowanym źródłem materiałów dla profesjonalnych projektantów. Sortownia Wtórpol, przetwarzająca 350 ton tekstyliów dziennie, dysponuje zasobami, które mogą zasilać całe ekosystemy kreatywne — pod warunkiem, że istnieją platformy takie jak Refashioned, które łączą podaż z popytem.

Trzecia edycja programu, z ponad 50 projektami, sugeruje, że zainteresowanie zrównoważonym projektowaniem rośnie. To nie jest już niszowy ruch, lecz coraz bardziej mainstream’owy kierunek, wspierany instytucjonalnie i politycznie.