Prawo do naprawy sprzętu: co zmieni nowa ustawa w Polsce?

Polska będzie wdrażać unijne prawo do naprawy sprzętu elektronicznego i urządzeń gospodarstwa domowego. Projekt ustawy implementujący dyrektywę Unii Europejskiej „Right to repair” trafi do Sejmu w czwartym kwartale 2026 roku, a jego przygotowaniem zajmuje się Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Co się zmieni dla konsumentów?

Przepisy wprowadzą fundamentalną zmianę w relacji między konsumentem a sprzedawcą. Zamiast automatycznej wymiany uszkodzonego sprzętu, konsumenci będą mieć prawo do wyboru — mogą zdecydować się na naprawę lub wymianę. To rozwiązanie ma zachęcić do przedłużania życia produktów zamiast ich wyrzucania.

Kluczowym benefitem jest przedłużenie rękojmi. Gdy konsument wybierze naprawę, otrzyma dodatkowy rok gwarancji liczony od momentu oddania naprawionego urządzenia. Praktycznie oznacza to, że sprzedawca będzie zobowiązany poinformować klienta o tym wyborze — musi wyraźnie wskazać, że ma prawo zdecydować się na naprawę zamiast wymiany.

Które urządzenia będą objęte przepisami?

Nowe zasady będą dotyczyć szerokiego spektrum sprzętu codziennego użytku. Lista obejmuje pralki automatyczne, zmywarki, odkurzacze, suszarki, smartfony i telefony komórkowe, urządzenia chłodnicze (lodówki, zamrażarki), wyświetlacze, spawarki oraz pojazdy elektryczne — zarówno skutery, jak i rowery elektryczne.

Kategoria urządzenia	Przykłady
Sprzęt AGD	Pralki, zmywarki, suszarki
Urządzenia chłodnicze	Lodówki, zamrażarki
Elektronika konsumencka	Telefony, wyświetlacze
Pojazdy elektryczne	Skutery, rowery elektryczne
Inne	Spawarki, serwery

Jakie obowiązki czekają producentów?

Producenci będą mieć nowe obowiązki wobec konsumentów. Przede wszystkim muszą być gotowi do naprawy sprzętu na żądanie klienta — nie będą mogli odmówić, jeśli urządzenie będzie możliwe do naprawienia. Dodatkowo będą zobowiązani do podawania orientacyjnych cen typowych napraw, co ułatwi konsumentom podjęcie decyzji.

Producenci będą też musieli projektować towary w taki sposób, aby ich naprawa nie była utrudniona. To oznacza, że konstrukcja sprzętu nie może celowo komplikować dostępu do części do wymiany. Naprawialność stanie się wymogiem zgodności z umową sprzedaży — jeśli urządzenie będzie trudne do naprawienia, może być uznane za niezgodne z umową.

W niektórych przypadkach sprzedawca będzie mógł zaproponować wymianę na towar odnowiony (używany, ale przywrócony do stanu gotowości), ale wyłącznie za zgodą konsumenta.

Jak przebiegało przygotowanie projektu ustawy?

Projekt ustawy przeszedł konsultacje publiczne, w których zebrano około 130 uwag. Znaczący wkład miały wojewódzkie inspektoraty Inspekcji Handlowej — złożyły około 50 uwag. Projekt otrzymał również uwagi z pięciu ministerstw, co wskazuje na zaangażowanie różnych resortów w opracowanie przepisów.

W drugiej połowie sierpnia projekt został skierowany do Komitetu Spraw Europejskich, co jest standardowym etapem procedury legislacyjnej dla ustaw implementujących prawo unijne.

Jakie kary grożą za naruszenia?

Przepisy będą egzekwowane przez sankcje finansowe. Za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy grożą kary do 20 tys. zł. W przypadku powtórzenia naruszenia (recydywy) wysokość kary może wzrosnąć do 40 tys. zł. Zebrane kary będą trafiać do budżetu państwa.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dla polskiego konsumenta to praktycznie oznacza większą ochronę i kontrolę nad swoim sprzętem. Zamiast czekać na decyzję sprzedawcy, będziesz mógł sami wybrać, czy chcesz naprawę czy wymianę. Dodatkowy rok gwarancji przy wyborze naprawy daje dodatkowe zabezpieczenie — jeśli naprawiony sprzęt znowu się zepsuje, będziesz chroniony.

Przepisy będą szczególnie ważne dla właścicieli smartfonów i elektroniki konsumenckiej, gdzie wymiana na nowy model jest dzisiaj standardowym rozwiązaniem. Prawo do naprawy może znacznie zmniejszyć koszty użytkowania takich urządzeń i zmniejszyć ilość elektronicznych odpadów trafiających na wysypiska.

Wdrożenie dyrektywy UE „Right to repair” w Polsce wpisuje się w szerszy trend europejski — sama dyrektywa weszła w życie 31 lipca 2026 roku. Polska ma teraz czas do czwartego kwartału 2026 roku na przygotowanie i uchwalenie ustawy implementacyjnej, co oznacza, że przepisy mogą zacząć obowiązywać konsumentów i producentów w kolejnych miesiącach.