Prawo do naprawy od 31 lipca: co się zmieni dla kupujących AGD
Od 31 lipca 2026 wchodzi nowe prawo do naprawy. Producenci będą musieli naprawiać sprzęt, wydłuży się gwarancja, a ceny serwisu mają być rozsądne.
Od 31 lipca 2026 roku wchodzi w życie nowe prawo do naprawy, które zmienia zasady gwarancji i obowiązki producentów wobec konsumentów kupujących AGD i elektronikę. Reforma, przygotowana przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) na podstawie unijnych dyrektyw, ma zahamować trend przedwczesnego wyrzucania sprzętu i wspierać gospodarkę napraw.
Co się zmienia w gwarancji — wydłużenie ochrony o rok
Najważniejsza zmiana dla konsumentów dotyczy okresu odpowiedzialności sprzedawcy za zgodność towaru z umową. Obecnie gwarancja trwa dwa lata od dnia wydania produktu. Od 31 lipca 2026 roku konsument, który wybierze naprawę zamiast wymiany urządzenia, otrzyma dodatkowy rok ochrony — łącznie do trzech lat od zakupu.
Praktycznie oznacza to: jeśli pralka zepsuje się po 18 miesiącach od zakupu, sprzedawca będzie musiał poinformować klienta, że jeśli zdecyduje się na naprawę, ochrona przedłuży się o kolejne 12 miesięcy. To znaczący wzrost bezpieczeństwa konsumenta, zwłaszcza dla drogich urządzeń, które tradycyjnie trafiały na wysypisko zaraz po wygaśnięciu dwuletniego okresu gwarancji.
Które produkty objęte są nowym prawem?
| Kategoria produktu | Przykłady |
|---|---|
| Urządzenia do prania i suszenia | Pralki, suszarki, maszyny do czyszczenia |
| Zmywarki i urządzenia kuchenne | Zmywarki, kuchenki |
| Urządzenia chłodnicze | Lodówki, zamrażarki |
| Elektronika konsumencka | Telefony komórkowe, wyświetlacze |
| Serwery i sprzęt IT | Serwery i urządzenia sieciowe |
| Mobilność elektryczna | Rowery elektryczne, skutery elektryczne |
| Odkurzacze | Odkurzacze tradycyjne i roboty odkurzające |
Reforma obejmuje ponad 10 kategorii produktów, które stanowią znaczną część wydatków gospodarstw domowych. Prawo do naprawy będzie obowiązywać zarówno w przypadku urządzeń nowych, jak i odnowionych (refurbished).
Nowe obowiązki producentów — koniec sztucznych barier
Producenci będą zobowiązani do naprawiania sprzętu objętego dyrektywą, jeśli naprawa będzie technicznie możliwa. To oznacza koniec praktyki, gdy producent zmuszał konsumenta do wymiany urządzenia, zamiast je naprawić. Dodatkowo:
Urządzenia muszą być projektowane do naprawy. Producenci będą musieli konstruować sprzęt w taki sposób, aby można było go rozmontować, serwisować i naprawiać z wykorzystaniem dostępnych części zamiennych. Koniec epoki urządzeń zalepianego na stałe i niemożliwych do otwarcia.
Brak blokad technicznych. Producenci nie będą mogli utrudniać napraw przez sztuczne blokady techniczne ani oprogramowanie, które uniemożliwia wymianę części.
Brak kary za serwis poza autoryzacją. Serwis nie może odmówić naprawy ani podwyższyć ceny tylko dlatego, że wcześniejsza naprawa została wykonana poza autoryzowanym serwisem. To przełom — do tej pory producenci często karali konsumentów za korzystanie z niezależnych serwisów.
Rozsądne ceny — kluczowe słowo z wiele pytań
Ceny części zamiennych, narzędzi i typowych usług serwisowych mają być ustalane na poziomie, który nie zniechęca klientów do naprawy. To brzmi obiecująco, ale eksperci zwracają uwagę na problem: pojęcia takie jak “rozsądna cena” czy “rozsądny czas naprawy” mogą być różnie interpretowane przez różne kraje i serwisy.
Magdalena Zając z Polskiego Stowarzyszenia Zero Waste ostrzega, że zagrożeniem mogą okazać się wysokie koszty usług oraz kolejki do serwisów, które ponownie skłonią klientów do zakupu nowych urządzeń zamiast naprawy. Dlatego kluczowe będzie wdrożenie jasnych wytycznych dotyczących tego, co stanowi “rozsądną” cenę w każdej kategorii produktu.
Europejski formularz naprawy — przejrzystość dla konsumenta
Zostanie wprowadzony tzw. europejski formularz informacji o naprawie, który będzie przedstawiał warunki usługi serwisowej — koszt, czas, gwarancję na naprawę. Formularz będzie przekazywany klientowi na jego żądanie, a przez 30 dni od jego przekazania serwis nie będzie mógł zmienić przedstawionej oferty. To zabezpieczenie konsumenta przed niespodziewanymi podwyżkami cen w trakcie serwisu.
Co to oznacza dla gospodarki i środowiska?
Skala problemu, który prawo do naprawy ma rozwiązać, jest ogromna. Przedwczesne wyrzucanie produktów, które nadal można naprawić, generuje w Unii Europejskiej około 35 milionów ton elektroodpadów rocznie. Wiąże się to ze zużyciem blisko 30 milionów ton surowców i emisją ponad 260 milionów ton gazów cieplarnianych.
Rozwój rynku napraw może przynieść europejskiej gospodarce nawet 4,8 miliarda euro dodatkowej wartości rocznie — to oznacza nowe miejsca pracy, wzrost liczby niezależnych serwisów i zmianę mentalności konsumentów z “wyrzuć i kup nowe” na “napraw i używaj dłużej”.
Sprzęt zastępczy podczas naprawy
Na czas serwisu konsument będzie mógł otrzymać sprzęt zastępczy — bezpłatnie lub za rozsądną opłatę. To rozwiązanie dla osób, które nie mogą czekać na naprawę pralki czy zmywarki i potrzebują urządzenia zastępczego, aby funkcjonować na co dzień.
Czy to wystarczy?
Mimo że nowe prawo do naprawy stanowi znaczący postęp w kierunku ekonomii cyrkularnej, eksperci podkreślają, że jego sukces będzie zależeć od wdrażania i egzekwowania przepisów. Polska, jako członek Unii Europejskiej, będzie musiała dostosować swoje prawo konsumenckie do nowych wymogów — projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w trzecim kwartale 2026 roku.
Przypomina się, że przepisy będą obowiązywać niezależnie od tego, czy kupujesz urządzenie nowe czy odnowione — ochrona konsumenta będzie taka sama. To ważne dla osób kupujących sprzęt second-hand, które teraz będą mieć takie samo prawo do naprawy i gwarancji jak kupujący nowe produkty.
Najczęstsze pytania
Jak długo będę miał gwarancję na naprawę?
Jeśli wybierzesz naprawę zamiast wymiany, otrzymasz dodatkowy rok ochrony z tytułu zgodności towaru z umową — łącznie do 3 lat od daty zakupu. Obecnie gwarancja standardowa trwa 2 lata, ale bez tego warunkowego wydłużenia.
Czy serwis może mi odmówić naprawy, jeśli nie był autoryzowany?
Nie. Od 31 lipca producenci nie mogą odmawiać naprawy ani podwyższać cen tylko dlatego, że wcześniejsza naprawa została wykonana poza autoryzowanym serwisem. Producent musi naprawiać sprzęt niezależnie od historii serwisowania.
Jakie urządzenia objęte są nowym prawem do naprawy?
Prawo obejmuje pralki, zmywarki, odkurzacze, suszarki, telefony komórkowe, urządzenia chłodnicze, wyświetlacze, serwery, rowery i skutery elektryczne — razem ponad 10 kategorii produktów.
Czy części zamienne będą droższe?
Nowe przepisy zakazują producentom ustalania nieracjonalnie wysokich cen części, narzędzi i usług — mają być na poziomie, który nie zniechęca klientów do naprawy. Jednak eksperci ostrzegają, że pojęcie 'rozsądna cena' może być różnie interpretowane.
Czy dostaję sprzęt zastępczy podczas naprawy?
Tak. Podczas serwisu konsument będzie mógł otrzymać sprzęt zastępczy bezpłatnie lub za rozsądną opłatę — to zależy od umowy z serwisem.
Na podstawie: Rzeczpospolita. Tekst opracowany redakcyjnie.